Zmysł smaku – dalszy opis

Istnieją cztery podstawowe wrażenia smakowe, to jest: słodki, gorzki, kwaśny i słony, niekiedy dołącza się do nich smak alkaliczny i metaliczny, przeważnie jednak za zasadnicze uważa się cztery pierwsze. Wszystkie smaki stanowią kombinację tych czterech typów lub też kombinację czterech zmieszane z bodźcami z różnych zwykłych zakończeń nerwowych w jamie ustnej. Curry (ostra przyprawa korzenna) ma smak, ale oprócz tego powoduje wrażenie pieczenia na normalnych zakończeniach nerwowych: gdyby ją umieścić gdzie indziej, na przykład we wrażliwej okolicy dookoła oka, powodowałaby takie samo pieczenie, ale nie byłoby wrażenia smakowego. .

W brodawkach smakowych znajdują się cztery typy zakończeń odbiorczych nerwowych, brodawki zaś są rozmieszczone 7 przodu, z tylu i na bocznych częściach górnej powierzchni języka. Smak słodki i słony odczuwa się głównie w okolicy końca języka, kwaśny na bokach, a gorzki w tylnej części języka. Środek języka prawie nie ma możności wyczuwania smaków. Nie wszystkie brodawki smakowe znajdują się na języku: niektóre zlokalizowane są na podniebieniu, w gardzieli i na migdałkach podniebiennych. Smak wyczuwalny jest dopiero po rozpuszczeniu danej substancji i bez obecności śliny rozpuszczającej substancje stale, nie mają one żadnego smaku.

Podobnie jak z odczuwaniem zapachów, nieznany jest sposób zbierania informacji przez receptory smakowe i tak samo różne substancje mają różne wartości progowe, przy czym ogólnie biorąc wrażliwość na smak jest znacznie mniejsza niż na zapach. Podczas gdy smak gorzki, wyczuwany przez brodawki częściowo uwypuklające się ponad grzbiet języka, może być wykryty w rozcieńczeniu 1 :2 000 000, kwaśny wymaga rozcieńczenia 1 : 130 000, słony 1 : 400, a słodki 1 : 200. Dla wyczucia zapachu wystarczy rozcieńczenie jeden na miliard lub większe.

Człowiek ma około 3 000 brodawek smakowych – prymitywna i niewrażliwa Świnia około dwukrotnie więcej, ryby kościste mają brodawki smakowe rozmieszczone wzdłuż całego ciała, nie tylko w jamie ustnej. Narządy zmysłowe smaku i węchu, czy też niemożliwa do rozróżnienia mieszanina ich obu powstała w rozwoju ewolucyjnym z pewnością wcześniej niż słuch i wzrok, lecz obecnie znaczenie smaku jest o wiele mniejsze niż węchu i znacznie mniejsza część mózgu jest przeznaczona na ten cel. Istnieje pewna korzyść polegająca na możliwości selekcji za pomocą smaku niektórych szkodliwych roślin i pokarmów, jednak sprawność ta nie może być nawet porównywana ze sprawnością zmysłu węchu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *