Wzrost i kształt kości

Przeciętnie biorąc powiększanie się wzrostu w zasadzie kończy się u chłopców w wieku 17 i 3/J lat, a u dziewcząt w wieku 16 i V4 lat. Nie jest ono definitywne, ponieważ pomiędzy 20. a 30. rokiem życia kręgosłup wydłuża się o 3 do 5 mm, jednak taki niewielki przyrost nie może być powodem zmartwień ani dla tancerki, ani dla dziewczyny zbyt wysokiej. Po 50. roku życia wzrost się zmniejsza.

Wielu drogami dochodzi do różnic pomiędzy płciami w wielkości i kształcie osobników dojrzałych. Dłuższe nogi u mężczyzn są następstwem dłuższego okresu wzrostu u chłopców przed dojrzewaniem, kiedy nogi rosną szybciej niż tułów. Przedramię męskie jest dłuższe przy urodzeniu i pozostaje dłuższe od kobiecego przez całe życie, podobnie jak u płci żeńskiej palec wskazujący (drugi) bywa dłuższy od czwartego od urodzenia. Jeszcze inna różnica pomiędzy płciami jest rezultatem bezpośredniej interwencji hormonów płciowych męskich i żeńskich, mowa tu o barkach (szerszych u mężczyzn) i biodrach (szerszych u kobiet), co jest następstwem odpowiedniego pobudzenia wzrostu chrząstek przez androgeny i estrogeny.

Wzrost i kształt kości są bez wątpienia zdeterminowane genetycznie, ale i potrzeby mają swój udział. Kość nie jest podobna do jakiejś belki konstrukcyjnej i ulega przekształceniom i ulepszeniom pod wpływem zwiększonych wymagań, jeśii dodatkowe obciążenie nie przekracza wytrzymałości. Praca może doprowadzać do zwiększenia tak objętości, jak i gęstości kości. Dla przykładu, karmiono dwie grupy szczurów w okresie wzrostu w różny sposób, jedna otrzymywała pożywienie twarde, wymagające gryzienia, druga pokarm miękki nie wymagający żucia. Szczury karmione miękkim pokarmem miały nie tylko (po zakończeniu wzrostu) głowy i pyski mniejsze o 1-2°/o, lecz także ich kości głowy i żuchwy były lżejsze o 12°/o od kości przedstawicieli perwszej grupy. W związku z tym nasuwa się pytanie, czy popularne w Ameryce steki przyczyniają się do wytworzenia mocnych szczęk, charakterystycznych dla dobrze odżywionego obywatela amerykańskiego, czy też jest to po prostu rezultatem dobrego odżywiania?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *