Sole mineralne cz. III

Jod. Zapotrzebowanie dzienne wynosi 0,00005 g. Prawie na całym świecie w wodzie i w warzywach jest wystarczająca ilość jodu dla zaspokojenia tych skromnych potrzeb, jednak istnieją regiony mające niedobór jodu: jak Derbyshire, Michigan i niektóre doliny szwajcarskie. Niedobór jodu może wywoływać wole, czyli zgrubienie szyi zależne od zwiększonej aktywności gruczołu tarczowego, co z kolei może być powodem karłowatego wzrostu. Zaburzenie występuje znacznie częściej u kobiet niż mężczyzn, leczenie polega zwykle na dodawaniu minimalnych ilości jodu do soli stołowej. W gruczole tarczowym jest ponad połowa całkowitej jego ilości 0,025 g, znajdującej się normalnie w ciele ludzkim. Jod 131 jest produktem rozpadu radioaktywnego i ma krótki półokres rozpadu fizycznego (8 dni): eksplozje atomowe i wypadki z reaktorami (jak w r. 1957 w Windscale w Wielkiej Brytanii) mogą prowadzić do nagiego wzrostu zanieczyszczenia jodem wody, mleka i warzyw w okolicy. Większość jodu radioaktywnego będzie, podobnie jak zwykły jod, wychwycona przez gruczoł tarczowy, co lokalizuje promieniowanie i ułatwia pomiar otrzymanych dawek za pomocą liczników Geigera, choć z lekarskiego punktu widzenia skoncentrowanie dawki w jednej okolicy nie jest korzystne.

Sód. Pierwiastek ten trudno wymieniać bez jego najważniejszej soli, chlorku sodowego. Człowiek nie może istnieć bez sodu i bez chlorku sodowego – głównego składnika soli kuchennej: nie może także spożyć zbyt wiele soli, jak wiadomo wszystkim, nie tylko spragnionym marynarzom z przeszłości. Normalne spożycie chlorku sodowego przez dorosłego wynosi 20 g na dobę, co znacznie przekracza rzeczywiste zapotrzebowanie. Choć sól kamienna nie znajduje się wszędzie (głównymi źródłami są morze, źródła solankowe i kopalnie soli), to jednak normalna dieta zawiera całkiem wystarczającą ilość soli, nawet bez dodatkowego posypywania w czasie przyrządzania potraw, czy przy stole. Dodatki takie służą polepszeniu smaku: w okolicach przywykłych do konserwowania żywności w soli potrzeba – powstała z nawyku – może być bardzo duża.

Nienormalnie duże ilości soli utraconej przez pocenie się muszą zostać wyrównane: jednym z objawów aklimatyzacji w- gorącym klimacie jest zmniejszenie się ilości soli wydalanej z potem i moczem. W klimacie tropikalnym nie ma konieczności wyraźnego zwiększenia konsumpcji soli, ponieważ większość ludzi i tak spożywa normalnie więcej niż jest to konieczne, tak w klimacie umiarkowanym, jak i tropikalnym. Z 60 g sodu obecnego zwykle w obrębie ciała jedna trzecia znajduje się w kościach, dwie trzecie w płynach pozakomór- kowych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *