Rozliczne funkcje wątroby

Dodatkowego znaczenia dodawało wątrobie przekonanie, że w niej zaczynają się żyły, a jeszcze większego prestiżu dostarczył późniejszy pogląd, uważający ją za źródło dwu z czterech zasadniczych humorów (cholerycznego i melancholiczne- go – pozostałe dwa to sangwiniczny i flegmatyczny). Pozostałością po dawnych przekonaniach jest wiele słów w bieżącym użyciu – choleryczny, wątrobiarz, melancholiczny, zżółknąć ze złości – są one wyrazem niezamierzonego ukłonu dła dawnego autorytetu wątroby, a nie dla medycznej dokładności. Wątroba jest na pewno bardzo ważna, ale nie jest ani początkiem żył, ani źródłem złości czy rozgoryczenia tak samo, jak nie jest wyrocznią dla ludzi szukających rady między jej pięciu piatami.

Rozliczne funkcje wątroby składają się na obszerną, wszechstronną i budzącą respekt listę. Obejmują one destrukcję krwinek czerwonych, wytwarzanie plazmy krwi i czynników powodujących krzepnięcie krwi, magazynowanie węglowodanów pod postacią glikogenu, odkładanie niedużych zapasów tłuszczów i białek, zamianę tłuszczów i białek na węglowodany, zamianę galaktozy – cukru mlecznego – na glukozę, ekstrakcję amoniaku z aminokwasów, przemianę amoniaku w mocznik, wytwarzanie soli żółciowych potrzebnych do trawienia i wchłaniania tłuszczów, magazynowanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, przemianę tłuszczu zapasowego w ciała ketonowe – postać łatwiejszą do spalania, i rozkład różnych lekarstw i trucizn, na przykład krótko działające barbiturany (środki nasenne – przyp. tłum.) ulegają rozkładowi w wątrobie. Jak widać, narząd jest niezbędny i jest z pewnością centralnym organem przemiany materii.

Potrafi on świetnie wymieniać swe tkanki. Pies pozbawiony 90% swej wątroby może nadal wytwarzać żółć w normalnych ilościach, a po usunięciu trzech czwartych wątroby w pozostałej, czwartej części rozpoczyna się niezwykle aktywny rozrost komórek, aż w sześć do ośmiu tygodni później narząd osiągnie swe poprzednie wymiary. Ze względu na nadzwyczajną zdolność regeneracji, zwłaszcza gdy duża ilość tkanki została zniszczona przez jakąś truciznę wątrobową, wątrobę nazywano nieśmiertelnym narządem. Jeśli już jakiś organ ma zostać nazwany siedliskiem życia, to być może wątroba najbardziej zasługuje na ten tytuł, jakkolwiek jej znaczenie widzimy raczej w świetle biochemii niż w świetle nastrojów i wróżb.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *