Monthly Archives: Czerwiec 2015

Wymioty

Niewielu chętnych słuchaczy znajduje jeszcze jeden temat dotyczący żołądka, mianowicie wymioty, mimo to ta czynność fizjologiczna charakteryzuje się intrygującymi cechami. Zwierzęta trawożerne i gryzonie wymiotują rzadko lub nie wymiotują wcale. Niezwykle rzadko zdarza się to u konia, a wtedy treść wydalana jest przeważnie przez nozdrza. Łatwo wymiotują mięsożerne i wszystkożerne z wyjąt-. kiem gryzoni. Wymiotów nie wywołuje żołądek, nie są one również odwróceniem zwykłego procesu przesuwania pokarmu przez gardło i żołądek. W wyniku koordynacji mózgowej dochodzi do skurczu równoczesnego jamy brzusznej i przepony, wywołującego ucisk na żołądek, otwiera się zwieracz wpustu, znajdujący się przy ujściu przełyku do żołądka, zwieracz odźwiernika na drugim końcu żołądka pozostaje zamknięty i zawartość żołądka może ujść tylko ku górze. Równocześnie podnosi się krtań, zabezpieczając drogi oddechowe przed przedostaniem się wymiocin. Skromny udział żołądka przez odwrócenie niezbyt energicznej akcji perystaltycznej nie jest wykluczony, jednak zdarza się to prawdopodobnie tylko u dzieci, w każdym razie dzieci mają w większości specjalną zdolność wymiotowania, które przypomina bardziej wystrzał pocisku niż zwykłe wylewanie.

Czytaj dalej

Trawienie i odżywianie cz. II

Inny problem przedstawiają białka. Muszą one być obecne w diecie i przyswajane, jednak w normalnych warunkach organizm nie znosi obcych protein i mobilizuje swe siły odpornościowe przeciw ich napływowi przez wytwarzanie przeciwciał wiążących antygeny. Mimo to obce białka przyjęte w obręb jelita mogą przeważnie być wchłaniane, przekształcane i wykorzystywane bez żadnych trudności.

Czytaj dalej

Śmierć pracownika zakładu oczyszczania uranu

Taką właśnie śmiercią zginął pracownik zakładu oczyszczania uranu w Rhode Island w lipcu 1964, jako pierwsza śmiertelna ofiara wypadku przemysłowego. {Biorąc pod uwagę, że w przemyśle górniczym w Wielkiej Brytanii ginie rocznie 200 do 300 ludzi – nie jest to zbyt wiele.) Z jakiegoś powodu pracownik ów wlał roztwór wzbogaconego uranu do małego pojemnika, wywołując nagły błysk neutronów i promieni gamma. Otrzymał on 8 800 radów, czyli 10 razy więcej niż dawka śmiertelna. (O radach i dawkach patrz słowniczek na końcu rozdziału.) W 2 godziny później był w szpitalu z niewielkim bólem głowy, normalną temperaturą i ciśnieniem krwi.

Czytaj dalej

Sen – ciąg dalszy

W Stanach Zjednoczonych urządzano wakeathons (próby polegające na wytrwaniu przez dłuższe okresy czasu bez snu). Poddający się próbie ludzie wykazują zazwyczaj w trzecim dniu nieco nieprawidłowe zachowanie się, polegające np. na skłonności do śmiechu bez powodu lub nadmiernej drażliwo- ści. Rytm cykliczny jest zachowany pomimo przerwy, gdyż senność bywa większa w ciągu drugiej nocy niż w ciągu trzeciego dnia. Po upływie 3. doby rozstrój umysłowy uwydatnia się jeszcze bardziej, pojawiają się szaleńcze wyobrażenia, przekonanie, że inni starają się przeszkodzić próbie, ziemia się kołysze, jedzenie jest zatrute, a wszystkie te majaki i halucynacje kończą się natychmiast w chwili otrzymania zezwolenia na sen po zakończonej próbie. Peter Tripp pozostawał bez snu przez 201 godzin i 13 minut w okolicy Times Square, a potem zapadł w normalny sen na 13 godzin i 13 minut.

Czytaj dalej

Wyrównanie ciśnienia w uchu

Ta kieszeń powietrza może być przyczyną kłopotów podczas lotu samolotem, gdyż ciśnienie w niej musi być stale równe ciśnieniu powietrza otaczającego. Wyrównanie ciśnienia odbywa się normalnie bez trudu przez trąbkę Eustachiu- sza, długości ok. 4 cm, łączącą jamę bębenkową z górną częścią gardzieli ku tyłowi od jamy nosowej: lecz kiedy jama nosowa wypełniona jest wydzieliną wskutek silnego kataru lub gdy samolot zmienia zbyt szybko wysokość, aby można było wyrównać ciśnienie w uchu, wtedy przy zmianie ciśnień powstają dziwne piski lub też przejściowa głuchota. Te trzy kosteczki w jamie ucha środkowego przez wzajemne potrącanie się przekazują drgania błony bębenkowej na błonę o znacznie mniejszych wymiarach, zamykającą dokładnie wypełnioną płynem przestrzeń ucha wewnętrznego. W uchu wewnętrznym znajduje się narząd Cortiego zamieniający drgania na bodźce nerwowe, które mózg interpretuje w postaci dźwięków.

Czytaj dalej

W jaki sposób można zarazić się AIDS?

Na pewno słyszeliście wiele opowieści na temat sposobów rozprzestrzeniania się AIDS. Przede wszystkim musicie wiedzieć, że wirus HIV nie żyje w powietrzu lub na powierzchni przedmiotów jak na przykład wirus grypy. Oznacza to, że nie można zarazić się AIDS w wyniku codziennych kontaktów, między innymi przez dotykanie tych samych przedmiotów, wspólne spożywanie posiłków, przebywanie w towarzystwie zarażonych osób, pływanie w basenie, podawanie ręki, używanie wspólnych telefonów, kaszel, kichanie, chodzenie do szkoły lub do pracy.

Czytaj dalej

Żołądek

Żołądek ludzki (źródłosłów gastro – pochodzi od greckiego słowa oznaczającego żołądek) jest, pomijając jamę ustną i przełyk, początkowym odbiorcą pokarmu, i pierwszym ważnym narządem przewodu pokarmowego. Pojemność jego wynosi około 1,5 litra, a obfity posiłek potrzebuje sześciu godzin, aby przezeń przejść. Przeważnie przyrównuje się go do kształtu litery J – co nie wydaje mi się słuszne, gdyż jest bardziej podobny do rękawicy bokserskiej – ściągnięta okolica odżwiernika odpowiada nadgarstkowi, a rozszerzona – wpustowi, łączącemu się z wpadającym do niego od góry przełykiem. Ściany żołądka wydzielają soki trawienne, a fale skurczowe w ilości trzech na minutę przesuwają pokarm do dwunastnicy, następnego odcinka przewodu pokarmowego. Żołądek spełnia funkcje magazynowania, trawienia i mieszania, jego ruchy i soki czynią pokarmy bardziej odpowiednimi dla dwunastnicy i jelit, niż gdyby miały do nich przechodzić niedbale przeżute kęsy i najróżniejsze pokarmy i płyny posyłane przez przełyk.

Czytaj dalej

Wrażliwość ucha na hałas

Wrażliwość ucha jest godna uwagi, potrafi ono chwytać dźwięki powodujące odchylenie błony bębenkowej zaledwie o 0,00000001 milimetra (toteż nie ma się co dziwić wrażeniu hałasu, kiedy owad spaceruje po niej jak po trampolinie entomologicznej). Dobre ucho może także odróżnić około 1 600 różnych częstotliwości w skali pomiędzy najwyższą i najniższą oraz około 350 natężeń – od najcichszego do najgłośniejszego. Głuchota starcza dotyczy w pierwszym rzędzie wysokich tonów i po sześćdziesiątce śpiew ptaków może szybko stać się niesłyszalny.

Czytaj dalej

Ołyiość i nadwaga cz. II

Są jeszcze inne, bardziej subiektywne sposoby oceny. Jednym z nich to spojrzenie w lustro, inny to stanąć nago przed żoną, mężem, kochankiem lub kochanką i zażądać ich niefał- szowanej opinii. Trzeci {dla mężczyzn) to sprawdzenie, czy obwód w talii jest przynajmniej o 5 cm mniejszy niż obwód klatki piersiowej w wydechu. Czwarty to uchwycenie fałdu skórnego w takich okolicach możliwego odkładania się tłuszczu, jak dolna część klatki piersiowej, tylna okolica ramienia czy plecy, tuż poniżej łopatki: jeśli fałd jest grubszy niż 2,5 cm, to jesteś po prostu otyły.

Czytaj dalej

Przegrzanie

Następstwa zbyt wielkiej ilości ciepła są bardziej skomplikowane: z jednej strony ze względu na większą wrażliwość ciała na za wysoką niż na zbyt niską temperaturę, a z drugiej na istnienie wielu typów reakcji organizmu na przegrzanie. Są one wyliczone w książce Exploration Medicine (Medycyna doświadczalna), w rozdziale opracowanym C. S. Leitheada i w skrócie przedstawiają się jak niżej: ‚

Czytaj dalej